Yaklaşım farkları

Bu abimizin el emeği- göz nuru karın kaslarına Türkçe'de ne deriz? Tabi ki, baklava kasları...

Peki İngilizler ne diyor? Six-packs. Yani 6 li kutu bira kasları...

Sırf bu iki kelime bile iki kültür arasındaki farkları baya özetliyor aslında. Gerçi, biracılarda da baklavacılarda da bu kasları görmek zordur ya hadi bakalım...

Bu arada, bu yazıyı arakladığım blogu da seveceğinize eminim. Bu blogla paralel: Bir İngiliz'in Türkiye'ye yerleştikten sonra başından geçenleri, kültür farklarını anlattığı bir blog. Aşağıdaki resimden ulaşabilirsiniz.

Özellikle aşağıdaki yazıları tavsiye ederim,

Kokorec

Hamam

Rise of the Machines

Gün geçmiyor ki, hayatımıza yeni bir teknoloji, yeni bir makine girmesin. Bazı arkadaşların çok eleştriceği, bazı arkadaşların ise hayallerini süsleyen teknolojinin adı; süper marketler için otomatik kasa.

 

 

Bu kasaları  marketlerde baya baya yaygınlaştırmaya çalışıyolar. Öyle ki, normal kasalarda metrelerce kuyruk varken, self-servis kasalar yukardaki gibi bomboş oluyor. Nasıl daha fazla kar edecek bu marketler?
Bazı çakal arkadaşlar soracaktır ee bunda hırsızlık filan olmuyor mu? Oluyordur olmasına da gene de bir kaç tane güvenlik önlemi yapmışlar; mesela ürünleri okutmaya devam ederken bir yandan poşetlere koyuyorsunuz ama poşetlerin altında bir tartı var, ve okutulan ürünün olması gereken ağırlığını kontrol ediyor. Gerçi bu 1 kilo kiraz alıp, 1 kilo patates diye okutmaya engel değil.
Bir de çalınan ürünlerin masrafu artsa bile bu miktar işten çıkardıkları adamların maaşlarından azsa ki muhtemelen öyledir, adamların çok umursadığını da sanmıyorum.

Ama bu tab

Ama bu tab

Fish & Chips ve Saz Arkadaşları

Türkiye'de döner yiyip ayran içiyoruz, İngiltere'de de hamburger yiyip kola içiyorlar. Bugün bu önyargıyı yıkmaya çalışacağız en azından İskoçya için. Tamam doğru hamburger de yiyorlar ama yenilen hamburger sayısının döner veya kebapdan çok olduğunu sanmıyorum. Kebapçılar ya Türk ya da Ürdünlü. Bize yakın 3 kebapçı;
   -Kusadasi Kebap
   -Marmaris Kebap
   -Bodrum Kebap (evimize 3 dk)
Birbirleriyle alakaları yok ama Öz Gaziantep Kebap yerine hepsi de isim olarak daha medyatik yörelerimizi seçmişler. Neyse konuyu dağıtmayalım.
İskoçların açık ara en çok yedikleri fast food ürünü Fish &Chips (Kızarmış balık ve kızarmış patates).

Patates bildiğimiz fizik kantini patatesi. Balıkl olarak da ya Cod (sözlükte morina balığı diyor, bilmem anlamlı mı) ya da Haddock (buna da mezgit demiş ama bildiğimiz mezgitin baya iricesi) kullanılıyor.  Bu arada bir şeye değinmeden geçemiyeceğim. Hatırlayanlarınız kesin çıkar; Tenten'deki yılların asabi Kaptan Haddock'u da bildiğimiz, Kaptan Mezgit'miş. Ee benim de ismimi mezgit koysalar, bende asabiyet yapar kendimi içkiye verirdim.

Neyse konumuza dönelim, bizdeki tavuk dönerciler gibi içerde masa olmayan belki şanslıysanız birkaç tabure olan dükkanlarda insanlar sıraya girip, fish 'n chipslerini paket yaptırıp yaptırıp gidiyorlar. Yanına da içecek olarak kola değil lrn-Bru alıyolar.  Irn-Bru dediğimiz şey bir nevi İskoçların kola-turkası (İskoçya'da icat edilmiş zaten). Turuncu renkli, baya şekerli, cafein de var içinde aslında inceden bildiğiniz enerji içeceği. Cocacola'dan çok tüketildiğini söylüyolar ki bence doğrudur. Kullanım alanları baya geniş. Fish & Chips'in yanında (bizdeki ayran), publarda irn-bru votka (bizdeki redbull vodka), evlerde sofralarda (bizdeki 2.5 lt lik kola), akşamdan kalmalarda gene Irn-bru (bizdeki turk kahvesi ya da alka-seltzer).

Tabi bu saydıklarımın üstüne de tatlı olarak da künefe, baklava yiyecek değiller ya. Gene bir İskoç icadı olan tatlılarının adı; "Deep fried mars bar" aslında ismi olayı anlatıyor ama anlamakta zorlanmakta haklısınız çünkü pek akıl-mantık işi değil. Mars çikolatası bi ara Türkiye'de de satılıyodu hala var mı bilmiyorum, Albeni, metro kıvamında bir şey. Bunun dondurulmuşunu alıp yağda iyice kızartıyolar ( belki de az önce balık kızartıkları aynı yağda). Sonra onu da sıcağı sıcağına mideye indiriyolar.

Akşam beş bira içtikten sonra bu saydıklarımı yiyenler nasıl mı oluyor sonrasında? Aşağıdaki gibi oluyolar...(parmak arası terliklere dikkat, onu da başka yazımızda anlatırız)

Ingiltere'de kar ve aksayan Noel coskusu

Burasi malumunuz uzere yagmuruyla meshur, nadiren kar goren bir memleket. Ankara'da (en azindan ben kucukken) bir yagdi mi 2 ay yerden kalkmayan kar, buraya senede bir ya ugruyor ya ugramiyor. Yaklasik 20 senedir Londra'nin gordugu en siddetli kar yagisini, gecen sene bu vakitlerde cektigim su asagidaki fotograftan gorebilirsiniz.

Sonucta her memleketin kendine ozgu iklim sartlari var. Her yorenin insaninin, her turlu hava ve yol kosuluna uyum saglamasini beklemiyorum ama inanin, Ingiliz'in karla imtihani, Istanbul'lunun yagmusla imtihanindan bile beter gecti. Artik hoca mi takiyor, kafalari mi almiyor bilmiyorum ama 2 senedir kar atistirmaya baslarkenden basiretleri baglaniyor. Gecen sene yukarida gorulen, toplam 4 gun suren kar yagisi sonucu ucaklar kalkamamis, trenler ertelenmis, okullar (universiteler dahil - yupppiiii) tatil edilmis, kamu kurum ve kuruluslari kakalak gibi kalmis ve hatta metro hattinin bile bir kismi kapatilmisti.

Londra'miz, Dingiltere'miz bu sene de, cok cok daha az bir kar yagisina ragmen benzer bir travma yasiyor. Daha da beteri bu travmayi bascavusun esseginin bile yellenmek suretiyle magazin gundemine oturabilecegi bir donem olan Noel vakti yasiyor. Burada Noel, bizdeki bayrama denk geliyor ve temelde olay bir aile bulusmasi, toplu yemekler, bayram coskusu, sevgi seli ve 2 ay suren bir alisveris cilginligi seklinde gerceklesiyor. Okullar, is yerleri, "biz bir aileyiz" temali bilimum muesseseler birkac hafta oncesinden partiler duzenliyorlar. Yalniz yetiskinlige adim atmis cogu kisi ailesiyle Noel'den Noel'e gorustugu icin oyle Turkiye'deki gibi bayramda sicak denizlere inmeye calisan pek olmuyor. Noel'de aile bulusmasina gidememek belki de butun bir yil boyunca basiniza gelecek en kotu sey olarak dusunuluyor. Noel'de tatil vermeyen is yeri bile yok. O kadar ki Noel sabahi toplu tasima bile duruyor ki Noel kahvaltisi sekteye ugramasin, cocuklar da hediyelerini acabilsinler. Gurbetciler genelde bu gunleri memleketlileriyle toplanip raki icip, mandalina yiyip, yok efendim iste DVD izleyerek, bildiginiz sayim gunu havasinda geciriyorlar.

Ve sene 2009, tam da bu Noel cilginligi haftasinda, tam da tatil baslarken kar yagacagi tutuyor. 3 gundur Avrupa'ya yapilan Eurostar tren seferleri iptal ediliyor ve 10binlerce kisi tren garlarinda beklesiyor. Hatta Mans tunelinde butun gece trenin icinde mahsur kalanlar bile olmus diyor Ingiliz tabloidleri ama medyanin ipiyle kuyuya inmek konusunda karari size birakiyorum. Kisacasi hayat felc, zemin cinnete musait. Simdi gozunuzu kapayin ve tum bunlara neden olabilecek bir kar yagisi hayal edin. Sonra, asagidaki "hava muhalefetine maruz kalmis Eurostar" resmine bir bakin:


Ingiltere'de maksimum kar kalinligi 15 santimetre, en azindan Londra'da bir kar bir yagmur derken hava sinir bozucu bir hal almissa, ayaklar azicik kayiyorsa da "zemin goruluyor". Ve hayat durdu duracak.

Bu noktada yorum bile yapmiyorum, ama ada halkini topluca bir kis Dogu Anadolu'ya surup olacaklari izleme fantazisi de kurmuyor degilim.

Chanel No5 Paris

Efendim, televizyonlarda son zamanlarda bir reklam baya sıkça gösteriliyor; Chanel No5 Parfüm reklamı. Reklam Orient Ekspress'in Fransa'dan kalkmasıyla başlıyor, İstanbul'da romantik bir adalar turuyla devam edip, Haydarpaşa garında, başrol oyuncularının kavuşmasıyla bitiyor. Reklam sürekli yayınlandığı için her izleyişte bir saçmalık çarpıyor gözüme. Buyrun bir de siz izleyin... (Başları biraz gereksiz uzun, olmadı geçin)

CHANEL №5 "ENGLAND"
Uploaded by YouL00K. - More lifestyle, fashion and how-to videos.

Bilmiyorum ben mi haberlerde kaçırdım ama Marmaray daha bitmedi herhalde. Ama Orient ekspress Sirkeci'den hızlıca kaptırıp, doğrudan Haydarpaşa'da indiriyor yolcuları.
Sonra ablamız "Ahanda son vapuru kaçırdım, şimdi dolmuş, otobüs çekilir mi be?" koşusu yapıp sonra soluğu Kapalıçarşı'da alıyor. Ee ablacım Sirkeci'de ineydin ya daha rahat geçerdin ordan.

Neyse ondan sonra, adalar turuna çıkıyor. Öyle tahmin ettim ama başka yer de olabilir zira dönüp baktığında köprülerden birini görüyor. En son tekrar trene yetişmek için giderken, Haydarpaşa tekrar görünüyor, ama tren normalde gelmesi gereken istikamete 90 derece yandan; Üsküdar Harem Sahil yolundan geliyor. Reklam AKP propagandası gibi zaten; Marmaray bitmiş, Haydarpaşa limanı ıslah edilmiş bir de arkaya Sultanahmet camiinin aynısından yapılmış.

En son da normal de milletin bilet kaldı-kalmadı, tren rötar yaptı-yapmadı kavgaları yaptığı, vapurdan inen kalabalığın treni yakalamak için koşturduğu gişelerin orası da aşk yuvasına çevrilmiş ya vallahi bravo. Neymiş, reklamlarda gördüklerimize inanmıycakmışız.

Not: Orient ekspress hakkında bilgi almak için şu siteye girebilirsiniz;
http://www.seat61.com/OrientExpress.htm

Ancak, kaderin cilvesi ki, 125 yıldır hizmette olan bu tren hattı blogu yazdığım bugün itibarıyla (12 Aralık 2009) seferden kaldırılmış. O değilde adamlar, hattan kalkan trenin bile ekmeğini yiyolar ya ne diyim...

Not2: Bu arada parfümün 100 ml'sinin Türkiye satış fiyatı 350 TL civarı. Sahte parfümden şaşmamak lazım.

Guvenlik Cemberi

Buralara geldiğimden beri kendimi hiç olmadığım kadar güvende hissediyorum(!). Daha önce de değinmiştim galiba da gene bu "safety and security" olaylarından gına geldi. Bu sefer evimizin etrafındaki güvenlik çemberine bakalım.

İlk önce sokaktan başlayalım. Neighbourhood watch denilen bi sistem var. Amblemin tasarımına bakılırsa herhalde bi 50 yıl önce filan çıkmış. Basitçe, herkes birbirini ispiyonlasın, mahalleye kim giriyo kim çıkıyo millet takip etsin diye çıkarılmış sistem. Gerçi pek uygulayabildiklerini sanmıyorum, kim kime dum duma.

Dangoz Güneri Cıvaoğlu, bu konunun Türkiye'ye de uygulanmasını önermiş şu yazısında, sanki yeterince meraklı teyze, mahallenin bekçisi delikanlıları yokmuş gibi.

MAHALLELİNİN GÖZLERİ
HER şeyi polisten, MİT’ten beklemek ötesinde “yurttaşlık sorumluluğu” da artık etkinlikle devreye girmelidir.
Avrupa’da ve özellikle İngiltere’de “mahallelinin gözleri” diye tanımlanabilecek “Neighbourhood Watch (Komşuluk Gözlemi)” adlı yaygın ve etkin bir sivil örgütlenme vardır.
Her yurttaş kendi mahallesinde oturanları, o çevrede yaşamın normal akışını iyi bilir.
Mahallesindekileri tanır.

En ufak bir anormallik, dikkat çekici bir yabancı, yeni taşınanlardaki şeffaflık ve doğal komşuluk geleneğinin dışında oluşumları derhal polise haber verir.
“Bana ne” deyip geçmez.
Huzur içinde yaşamanın, çocuklarının güvenliğinin gereği, “tehlikeye karşı uyanık” olmaktır.
Pencerelerinde, bahçe kapılarında bu örgütün logoları vardır.
Böylece olası bir hırsızlık, kriminel kalkışım hatta terörist girişimlere karşı bu logolar uyarı niteliğindedir.
“Burada gözleniyorsun... Aklından bile geçirme” mesajını verir.

Yazının devamı burada,

Gelelim apartmanın içine, aşağıdaki resim bizim apartmanın içi. Işığın düğmesine ben basmadım, zaten düğme yok. Işıklar sürekli yanıyor. Hem de gece gündüz demeden, 24 saat. Sadece bizim apartmanda değil, mesela keskin gözler karşı aparmanın ışıklarını da görebilir. Sadece bizim mahalle olsa gene iyi, tüm İngiltere böyle. Bi arkadaşa sordum sebebini, cevap tanıdık. 'Just for your safety'. Hayır bari bi fotosel filan tak geceleri yansın ne kadar yanacaksa. Yazın havanın anca 11 de karardığını düşünürseniz baya sinir bozucu oluyo bu lambalar.

Aynı keskin gözler, kapının dışarda da kolu olduğunu görebilir. Bu da ilginç bir adetleri, çoğu dairenin kapısında kol var. Benim hoşuma gidiyor gerçi, anahtarı içerde unutma derdi yok. Zaten anahtar da anahtara benzese, köy kapısının anahtarı gibi. Çelik kapı gibi bi olaya da rastlamadım. Yani kapının dışına kol yap, anahtarı da aşağıdaki gibi olsun. Sonra da 24 saat ışıklandırma yap, ben anlayamadım valla.

Gelelim evimizin içine, evimizde de baya sensör bolluğu var. Sırasıyla, duman sensörü, carbon monoksit sensörü, hırsız sensörü.

Şimdi de en çok gıcık olduğum meselelerden biri. Her prizin ayrı düğmesi var. Aleti kullanmayacaksan fişten çek ayrıca niye düğme koyuyorsun(her birinin içinde bi de sigortası var).

İlk başta her prize düğme, sigorta koydularsa ayrıca bi sigorta kutusu yoktur demek ki diye düşünmüştüm ama tabi ki yanılmışım. Sigorta kutumuz aşağıda. Sanki 2+1 ev değil fabrika panosu.

Neyse gideyim de rahat rahat, güvenli bir şekilde uyuyayım...

Sir William Wallace

Bugünkü yazımızda İskoçya'nın en önemli simgelerinden birini anlatalım, William Wallace. Buraya gelmeden önce, Braveheart'dan öğrendiklerimizle bizim Malkoçoğlu tadında bi adam sanıyordum ama sandığımdan çok daha popüler ve İskoçların sevdiği birisiymiş.

1200'lerin sonunda yaşamış bir İskoç şövalyesi ve küçükten toprak sahibi olur kendisi. Filmde yaratılan havanın aksine inceden burjuvalık var gibi duruyor. Hikayesini aşağı yukarı biliyorsunuzdur, İngilizler İskoçlara olan vergileri arttırıp, eziyetlerini çoğaltınca halk da huzursuzluk başlamış. İlk önce William Wallace'ın filan gazıyla derebeyleri İngilizleri yollarsak daha çok toprağımız olur diye destek olmuşlar bu savaşlara, asker filan yollamışlar.

1298'de Stirling'de (ilginçtir Stirling golfün bulunduğu yerdir) İngilizleri biraz da İngilizlerin kendilerine falz güvenmesinden yararlanıp yenmişler. Ancak, bakmış İngiltere iş ciddileşiyor, İskoçya elden gidecek, bir yıl sonra Falkirk'de daha çok askerle bir de tabi meşhur İngiliz diplomasisiyle (İskoç derebeylerine toprak rüşvetiyle), zaten bir avuç olan İskoç ordusunu darmaduman etmiş. Sonra tam nedenini bilmediğim sebeple William Wallace Fransa'ya kaçmış, sonra geri gelip halkı örgütlemeye çalışırken, birinin ihbar etmesiyle yakalanmış. Ve ilk zaferini kazandığı Stirling'de, zaferden 7 yıl sonra çeşitli işkencelerden geçirilip idam edilmiş.

İskoçya genelinde baya bir heykeli, anıtı filan var. İdam edildiği Stirling'de ise kocaman bir William Wallace anıtı(üstte) var (içeride de kılıcını eşyalarını filan sergiliyolarmış-giriş 6£'du paraya kıyıp girmedim). Aşağıdaki videonun ilk 30 saniyesinde (sonradan sapıtıyor) heykellerini filan görebilirsiniz.

Şimdilerde ise turizmin etkisiyle, yozlaşmış, ticari bir ürüne dönüştürülmüş, tshirtleri, maskotları, kılıcı türünden eşyalar her yerde satılıyor.

Her neyse, belki de William Wallace'ın en bilinen repliği Braveheart filmiyle akıllara kazınan savaştan önce askerleri gaza getirdiği özgürlük nutkudur.

William Wallace: And if this is your army, why does it go?

Veteran: We didn't come here to fight for them!

Young Soldier: Home! The English are too many!

William Wallace: Sons of Scotland! I am William Wallace.

Young Soldier: William Wallace is seven feet tall!

William Wallace: Yes, I've heard. Kills men by the hundreds. And if HE were here, he'd consume the English with fireballs from his eyes, and bolts of lightning from his arse.

[Scottish army laughs]

William Wallace: I *am* William Wallace! And I see a whole army of my countrymen, here in defiance of tyranny. You've come to fight as free men... and free men you are. What will you do with that freedom? Will you fight?

Veteran: Fight? Against that? No! We will run. And we will live.

William Wallace: Aye, fight and you may die. Run, and you'll live... at least a while. And dying in your beds, many years from now, would you be willin' to trade ALL the days, from this day to that, for one chance, just one chance, to come back here and tell our enemies that they may take our lives, but they'll never take... OUR FREEDOM!

[Scottish army cheers]

William Wallace: Alba gu bràth!

["Scotland forever!"]

Army: ALBA GU BRÀTH! ALBA GU BRÀTH! ALBA GU BRÀTH!

Ve şimdi de yerli yapım Braveheart filmimizi izleyelim. Stirling savaşına daha insani yönüyle bakan bu yapım çok kısıtlı bir bütçeyle çekilmesine rağmen, Burhan yılın en iyi erkek oyuncusu seçilmiş, Ertan en iyi görsel efekt ödülünü, Eylem ise yılın kadın şarkıcısı ödülünü kazanmıştır.

(*) videoyu bana ulaştırmak için çok uğraşan Burak ve Barış'a teşekkür...